„Najlepiej spożyć przed” a „należy spożyć do”. Co może sprzedawać sklep?
Daty na opakowaniu żywności nie są wymienne. „Najlepiej spożyć przed” opisuje datę minimalnej trwałości, a „należy spożyć do” wskazuje termin przydatności do spożycia. Dla właściciela sklepu różnica ma znaczenie przy przyjęciu dostawy, planowaniu ekspozycji i podejmowaniu decyzji o wycofaniu produktu.
Informacje prawne w artykule zostały zweryfikowane 31 lipca 2026 roku na podstawie komunikatu Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Przed wykorzystaniem procedury w konkretnej sytuacji przedsiębiorca powinien sprawdzić, czy przepisy lub oficjalne stanowiska nie uległy zmianie.
Co oznacza „najlepiej spożyć przed”?
Data minimalnej trwałości wskazuje dzień, miesiąc lub rok, do którego prawidłowo przechowywany produkt zachowuje swoje szczególne właściwości. Tak oznaczane są zwykle produkty trwałe, na przykład makarony, kasze, konserwy, słodycze lub napoje. Dokładne brzmienie może mieć postać „najlepiej spożyć przed” albo „najlepiej spożyć przed końcem”.
Według aktualnego stanowiska Głównego Inspektoratu Sanitarnego żywność oznakowana datą minimalnej trwałości może znajdować się w polskim obrocie tylko do tej daty. Po jej upływie przedsiębiorca powinien wycofać produkt ze sprzedaży. Nie oznacza to automatycznie, że produkt przechowywany w domu przestaje nadawać się do spożycia, ale sklep nie może oferować go klientom.
Co oznacza „należy spożyć do”?
Termin przydatności do spożycia dotyczy żywności szybko psującej się z mikrobiologicznego punktu widzenia. Po jego upływie produkt uznaje się za niebezpieczny. Oznaczenie spotyka się między innymi na świeżym mięsie, rybach, części wyrobów garmażeryjnych i produktach chłodzonych.
Jeżeli etykieta wskazuje „należy spożyć do 18 sierpnia”, produkt może pozostawać w sprzedaży do końca wskazanego dnia, o ile przez cały czas spełnia pozostałe wymagania bezpieczeństwa i był prawidłowo przechowywany. Następnego dnia powinien zostać wycofany. Sklep musi także kontrolować temperaturę, stan opakowania i warunki określone przez producenta.
Jak czytać datę na etykiecie?
W zapisie „najlepiej spożyć przed 1 września” produktem można handlować do końca dnia poprzedzającego wskazaną datę. W zapisie „najlepiej spożyć przed końcem września” granicą jest ostatni dzień września. Przy oznaczeniu samego roku produktem można handlować do końca tego roku.
Warto zapisać te reguły w instrukcji przyjęcia towaru i codziennej kontroli półki. Kupując produkty z krótką datą hurtowo, trzeba ocenić nie tylko samą datę, lecz także liczbę dni potrzebnych na dostawę, wystawienie produktu i realną sprzedaż całej partii.
Jak ograniczyć ryzyko w sklepie?
Każda dostawa powinna być zapisana co najmniej według SKU, numeru partii, rodzaju daty i ostatniego dnia sprzedaży. Produkty z najbliższą datą należy oznaczyć w systemie lub prostym arkuszu i przeglądać codziennie. W małym sklepie wystarczy jedna lista z alertami na 14, 7 i 3 dni przed końcem terminu.
Pomaga także zasada FEFO, zgodnie z którą jako pierwsze sprzedawane są produkty z najbliższą datą. W sklepie oznacza to właściwe ustawienie produktów na półce oraz sprawdzanie dat przy każdym uzupełnieniu ekspozycji. Dobrą procedurę kontroli warto połączyć z zasadami opisanymi na stronie dla sklepów spożywczych.
